ΕΕ κατά Meta: Στο στόχαστρο Facebook και Instagram για τον «εθιστικό σχεδιασμό»

Σε νέο γύρο σύγκρουσης με τους τεχνολογικούς κολοσσούς προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή , απαγγέλλοντας επίσημες κατηγορίες κατά της Meta, της μητρικής εταιρείας του Facebook και του Instagram, για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει τις πλατφόρμες της, υποστηρίζοντας ότι ενθαρρύνουν την εθιστική χρήση και δεν προστατεύουν επαρκώς τους ανήλικους χρήστες.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά ευρήματα της Κομισιόν, λειτουργίες όπως η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο (autoplay) και η απεριόριστη κύλιση (infinite scroll) διατηρούν τους χρήστες διαρκώς συνδεδεμένους στις πλατφόρμες, οδηγώντας σε καταναγκαστική χρήση και επιβαρύνοντας τη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες λειτουργίες «θέτουν τον εγκέφαλο σε λειτουργία αυτόματου πιλότου», ενισχύοντας ανθυγιεινές συνήθειες χρήσης, ενώ υποστηρίζει ότι η Meta δεν αξιολόγησε επαρκώς τους σχετικούς κινδύνους, ιδίως για παιδιά και εφήβους.

Ανησυχία για την προστασία των ανηλίκων

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ανηλίκων, με τις ευρωπαϊκές αρχές να υποστηρίζουν ότι η Meta δεν έλαβε υπόψη διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τον χρόνο που περνούν τα παιδιά στο Facebook και το Instagram, ειδικά κατά τις νυχτερινές ώρες, σύμφωνα με το The Guardian.

Παράλληλα, εξετάζονται λειτουργίες όπως τα Reels και τα Stories, οι οποίες, σύμφωνα με την Επιτροπή, ενδέχεται να ενθαρρύνουν την υπερβολική ή ακόμη και καταναγκαστική χρήση των εφαρμογών.

Η έρευνα καλύπτει και άλλες πρακτικές των αλγορίθμων της Meta, όπως το φαινόμενο της λεγόμενης «rabbit hole» («τρύπα του κουνελιού»), όπου οι αλγόριθμοι προτείνουν συνεχώς παρόμοιο περιεχόμενο, ενδεχομένως εκθέτοντας τους ανήλικους σε επιβλαβές υλικό, όπως μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος.

Πιθανές αλλαγές στις πλατφόρμες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί η Meta να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές στον σχεδιασμό του Facebook και του Instagram. Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η κατάργηση της αυτόματης αναπαραγωγής και της απεριόριστης κύλισης ως προεπιλεγμένων λειτουργιών, η εισαγωγή υποχρεωτικών υπενθυμίσεων για διαλείμματα από την οθόνη και ο περιορισμός της έντονα προσωποποιημένης προβολής περιεχομένου.

Οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν επίσης αν η εταιρεία παραβίασε τη νομοθεσία επιτρέποντας τη δημιουργία λογαριασμών από παιδιά κάτω των 13 ετών, παρά τους δικούς της όρους χρήσης.

Η απάντηση της Meta

Η Meta έχει το δικαίωμα να απαντήσει στα προκαταρκτικά ευρήματα και να παρουσιάσει τις θέσεις της πριν από την έκδοση οριστικής απόφασης.

Η εταιρεία έχει υποστηρίξει ότι τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει περισσότερα από 50 εργαλεία και πολιτικές για την προστασία των ανηλίκων, με στόχο τη δημιουργία ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος για τους νεότερους χρήστες.

Πρόστιμο-μαμούθ και συζήτηση για απαγόρευση των social media στους ανήλικους

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι παραβάσεις, η Meta κινδυνεύει με πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της, βάσει του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act - DSA).

Οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο. Ήδη τουλάχιστον δέκα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, πιέζουν για κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση σχετικά με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει δηλώσει ότι η συζήτηση δεν αφορά το αν οι νέοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά το κατά πόσο οι ίδιες οι πλατφόρμες θα πρέπει να έχουν τόσο εύκολη πρόσβαση στους νέους χρήστες, προαναγγέλλοντας ότι το ζήτημα θα βρεθεί ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα το επόμενο διάστημα.